Màn Hình OLED Là Gì? So Với IPS Nên Chọn Loại Nào

Ngày đăng: / Ngày cập nhật:

Màn hình OLED là loại màn mà mỗi điểm ảnh tự phát sáng, không cần đèn nền phía sau như màn IPS hay VA. Nhờ vậy, điểm ảnh màu đen được tắt hẳn, cho màu đen sâu, độ tương phản rất cao và thời gian phản hồi nhanh. Đổi lại, màn OLED có giá cao hơn và cần chú ý hiện tượng lưu ảnh nếu để hình tĩnh quá lâu.

Với chơi game, xem phim, chỉnh ảnh trong phòng tối, OLED cho hình đẹp hơn rõ. Với việc văn phòng, mở Excel, phần mềm kế toán cả ngày, IPS vẫn là lựa chọn hợp lý hơn. Bài dưới giải thích cách OLED hoạt động, so sánh từng điểm với IPS, khác nhau giữa QD-OLED và WOLED, và các mẫu màn hình OLED đang bán.

Màn Hình OLED Là Gì, Khác Màn LCD Ở Đâu

Khác biệt nằm ở nguồn sáng. Màn LCD (gồm IPS, VA, TN) có một tấm đèn nền LED luôn sáng phía sau, lớp tinh thể lỏng phía trước đóng mở để cho ánh sáng đi qua nhiều hay ít. Màn OLED không có đèn nền: mỗi điểm ảnh là một chấm phát sáng hữu cơ, tự sáng và tự tắt.

  • Màu đen: màn LCD hiển thị màu đen bằng cách chặn ánh sáng, nhưng không chặn được hết nên đen hơi xám, dễ thấy khi ngồi trong phòng tối. Màn OLED tắt hẳn điểm ảnh nên màu đen rất sâu.
  • Độ tương phản: màn IPS văn phòng thường ghi 1000:1 đến 1500:1. Samsung ghi tương phản 1.000.000:1 cho mẫu Odyssey OLED G8 G80SD.
  • Độ mỏng: không cần lớp đèn nền nên tấm OLED mỏng hơn.
  • Tốc độ: điểm ảnh OLED đổi màu rất nhanh, các mẫu OLED đang bán đều ghi thời gian phản hồi 0.03ms, trong khi màn IPS phổ thông thường ghi 1ms (MPRT) đến 5ms (GtG). Đây là hai cách đo thời gian điểm ảnh đổi màu: GtG đo từ sắc xám này sang sắc xám khác, MPRT đo độ nhòe chuyển động mắt thấy.

OLED là viết tắt của Organic Light Emitting Diode, tức điốt phát quang hữu cơ. Chữ "hữu cơ" chỉ loại vật liệu phát sáng, không liên quan tới tính năng nào khác.

So Sánh Màn Hình OLED Và IPS

OLED hơn IPS ở màu đen, độ tương phản và tốc độ. IPS hơn OLED ở giá, độ bền với hình tĩnh và độ sáng ổn định khi mở cửa sổ trắng toàn màn hình.

Tiêu chí OLED IPS
Màu đen, tương phản Đen sâu, tương phản rất cao Đen hơi xám trong phòng tối, tương phản thường 1000:1 đến 1500:1
Thời gian phản hồi 0.03ms, chuyển động rất rõ nét Thường 1ms đến 5ms
Độ sáng điển hình (thông số ghi) Các mẫu đang bán ghi 200 đến 280 nit, giảm khi mở nhiều vùng trắng lớn Thường 250 đến 350 nit, ổn định
Lưu ảnh khi để hình tĩnh lâu Có nguy cơ, cần dùng đúng cách Gần như không gặp
Giá Cao, chủ yếu ở dòng gaming cao cấp Nhiều mức, có mẫu giá văn phòng
Hợp với Chơi game, xem phim, nội dung HDR (video và game có dải sáng tối rộng hơn bình thường), phòng tối Văn phòng, kế toán, hình tĩnh nhiều giờ, phòng sáng

So sánh IPS với các tấm nền LCD khác (VA, TN) có trong bài màn hình IPS, VA, TN khác nhau thế nào.

Lưu Ảnh (Burn-in) Là Gì

Lưu ảnh là khi một hình tĩnh hiển thị liên tục quá lâu, ví dụ thanh Taskbar, logo kênh, khung phần mềm, để lại vệt mờ cố định trên màn. Lý do là các điểm ảnh OLED sáng nhiều sẽ già nhanh hơn các điểm ảnh xung quanh.

Hãng màn hình giảm rủi ro này bằng phần mềm: dịch nhẹ hình theo chu kỳ, tự làm mới điểm ảnh khi tắt màn, giảm sáng vùng tĩnh. Samsung gọi tính năng này là OLED Safeguard+ trên Odyssey OLED G8 G80SD. Một số hãng có chính sách bảo hành riêng cho lưu ảnh, ví dụ trang Odyssey OLED G8 G80SD của Samsung Việt Nam ghi burn-in được bảo hành khi dùng thông thường, không áp dụng khi dùng cho mục đích thương mại. Chính sách khác nhau theo hãng và từng mẫu, nên hỏi rõ khi mua.

Cách Dùng Màn OLED Để Hạn Chế Lưu Ảnh

  • Bật chế độ tự ẩn thanh Taskbar và dùng hình nền tối hoặc đổi hình nền định kỳ.
  • Cài thời gian tắt màn hình khi không dùng, ví dụ 5 đến 10 phút.
  • Để màn tự chạy chức năng làm mới điểm ảnh, không rút điện ngay sau khi tắt màn.
  • Không dùng màn OLED để hiển thị một bảng tính hoặc một phần mềm cố định suốt cả ngày.

Màn Hình OLED Là Gì? So Sánh OLED Và IPS

QD-OLED Và WOLED Khác Gì

Đây là hai cách làm tấm OLED cho màn hình máy tính hiện nay, cùng tự phát sáng nhưng tạo màu khác nhau.

  • QD-OLED (Samsung Display phát triển): lớp OLED phát ánh sáng xanh dương, lớp chấm lượng tử (quantum dot) phía trên đổi một phần ánh sáng đó thành đỏ và xanh lá. Mỗi điểm ảnh chỉ có 3 điểm con đỏ, xanh lá, xanh dương, thường cho màu tươi khi hiển thị màu đậm.
  • WOLED (LG Display phát triển): lớp OLED phát ánh sáng trắng, đi qua bộ lọc màu để thành đỏ, xanh lá, xanh dương, thường có thêm điểm con màu trắng để tăng độ sáng.

Với người dùng, khác biệt thể hiện ở cách hiển thị màu và chữ, còn phụ thuộc thế hệ tấm nền từng năm. Trang so sánh WOLED và QD-OLED của RTINGS có đo đạc chi tiết. Khi chọn mua, xem tên tấm nền trên thông số: MSI MPG 341CQPX, MPG 491CQP, MPG 491CQPX và AOC Q27G4ZD đều ghi QD-OLED.

Chữ Trên Màn OLED Có Bị Viền Màu Không

Cách sắp xếp điểm ảnh con trên nhiều tấm OLED khác kiểu sọc dọc đỏ, xanh lá, xanh dương quen thuộc của màn IPS. Vì vậy một số người nhìn gần thấy viền chữ hơi ám màu khi đọc văn bản. Các thế hệ tấm nền mới đã cải thiện điểm này. Nếu bạn đọc và gõ văn bản nhiều giờ mỗi ngày, nên xem màn thực tế trước khi chọn.

Màn Hình OLED Hợp Ai, IPS Hợp Ai

Nên chọn IPS hay OLED? Chọn OLED khi bạn ưu tiên chất lượng hình ảnh và tốc độ; chọn IPS khi ưu tiên giá, độ bền với hình tĩnh và làm việc văn phòng nhiều giờ.

  • Nên chọn OLED: chơi game tốc độ cao (các mẫu đang bán từ 144Hz đến 480Hz), xem phim, nội dung HDR, phòng làm việc ánh sáng dịu, người làm video cần màu đen chuẩn.
  • Nên chọn IPS: văn phòng, kế toán, lập trình, phần mềm có thanh công cụ cố định; mua số lượng cho doanh nghiệp; phòng nhiều nắng; ngân sách giới hạn.
  • Dùng cả hai việc: chơi game buổi tối, làm văn phòng ban ngày vẫn dùng OLED được nếu bật các tính năng chống lưu ảnh và tránh để một cửa sổ đứng yên suốt nhiều giờ.

Các Mẫu Màn Hình OLED Đang Bán

Công Nghệ Minh Anh đang bán 12 mẫu màn hình OLED, đều là dòng gaming. Thông số dưới đây lấy theo tên sản phẩm trên từng trang, bấm vào để xem giá và thông số đầy đủ.

Mẫu Cỡ, độ phân giải Tần số quét, tấm nền
AOC Q27G4ZD 26.5 inch, 2K 240Hz, QD-OLED
LG UltraGear 27GS95QE 26.5 inch, 2K 240Hz, OLED
ViewSonic XG2738-2K-OLED 26.7 inch, 2K 240Hz, OLED, có loa
LG UltraGear 27GX790A 27 inch, 2K 480Hz, OLED
Samsung Odyssey OLED G8 G80SD 32 inch, 4K 240Hz, OLED
LG UltraGear 32GS95UV 31.5 inch, 4K 240Hz, OLED
LG UltraGear 32GX870A 31.5 inch, 4K 240Hz, OLED
MSI MPG 341CQPX 34 inch cong, 3440x1440 240Hz, QD-OLED
LG UltraGear 34GX90SA 34 inch, 3440x1440 240Hz, OLED
LG UltraGear 45GS95QE 45 inch, 3440x1440 240Hz, OLED
MSI MPG 491CQP 49 inch cong, 5120x1440 144Hz, QD-OLED
MSI MPG 491CQPX 49 inch cong, 5120x1440 240Hz, QD-OLED

Cách chọn nhanh: chơi game bắn súng cần khung hình cao thì nhóm 26.5 đến 27 inch 2K; muốn hình 4K sắc nét cho game và phim thì nhóm 32 inch; thích màn siêu rộng cho game đua xe, mô phỏng thì nhóm 34 đến 49 inch. Màn 4K và 5120x1440 ở 240Hz cần card đồ họa mạnh để chạy hết tần số quét.

FAQ - Câu Hỏi Thường Gặp

Màn hình OLED có hại mắt không?

Cảm giác mỏi mắt khi nhìn màn hình phụ thuộc nhiều vào độ sáng, khoảng cách ngồi và thời gian nhìn liên tục, với cả OLED lẫn IPS. Nếu mắt bạn nhạy với hiện tượng nháy sáng, xem mục chống nháy (Flicker Free) trên thông số trước khi mua, ví dụ AOC Q27G4ZD có ghi tính năng này.

Màn hình OLED dùng được bao lâu?

Tuổi thọ phụ thuộc cách dùng: độ sáng, thời gian bật mỗi ngày và có để hình tĩnh lâu hay không. Dùng cho game, phim, nội dung thay đổi liên tục và bật các tính năng bảo vệ điểm ảnh của hãng thì rủi ro lưu ảnh thấp hơn nhiều so với để một hình đứng yên cả ngày.

Màn OLED có dùng làm việc văn phòng được không?

Được, nhưng không phải lựa chọn tiết kiệm. Việc văn phòng hay có thanh công cụ, bảng tính đứng yên nhiều giờ, làm tăng nguy cơ lưu ảnh, và màn OLED đắt hơn nhiều so với màn IPS cùng cỡ. Nếu chủ yếu làm văn phòng, chọn IPS hợp lý hơn.

OLED và AMOLED khác nhau thế nào?

AMOLED là một dạng OLED dùng ma trận điều khiển chủ động, phổ biến trên điện thoại. Trên màn hình máy tính, người bán thường ghi chung là OLED, kèm loại tấm nền như QD-OLED hoặc WOLED. Cả hai đều tự phát sáng từng điểm ảnh.

Màn OLED có dùng cho đồ họa in ấn được không?

Được cho chỉnh ảnh, video, nhưng in ấn thường làm việc với nền trắng độ sáng cao trong thời gian dài, và cần màn hiệu chuẩn màu chuẩn. Nhiều xưởng in vẫn chọn màn IPS đồ họa đã hiệu chuẩn sẵn vì giá hợp lý và ổn định với hình tĩnh.

Kết Luận

Màn hình OLED cho màu đen sâu, tương phản cao và phản hồi nhanh hơn IPS, hợp chơi game và xem phim. Đổi lại giá cao và cần dùng đúng cách để tránh lưu ảnh. Làm văn phòng nhiều giờ với hình tĩnh, IPS vẫn là lựa chọn an toàn và tiết kiệm hơn. Xem thêm cách chọn từng thông số khác trong cẩm nang chọn mua màn hình máy tính.

Cần tư vấn chọn giữa OLED và IPS theo việc bạn làm và card đồ họa đang dùng, gọi hotline 0903.122.557 để Công Nghệ Minh Anh hỗ trợ, hoặc xem toàn bộ màn hình máy tính đang bán.

Tác giả: Công Nghệ Minh Anh